1. รูปแบบของการหย่าตามกฎหมาย

การยุติความสัมพันธ์ทางกฎหมายหรือการหย่าร้างในประเทศไทย แบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ซึ่งมีความยากง่ายและขั้นตอนที่ต่างกันอย่างชัดเจน:

• การหย่าโดยความยินยอม:เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด เมื่อทั้งสองฝ่ายตกลงกันได้ ก็สามารถจูงมือกันไปจดทะเบียนหย่าที่ที่ว่าการอำเภอหรือเขตได้เลย โดยต้องมีพยาน 2 คน
• การหย่าโดยคำพิพากษาของศาล (ฟ้องหย่า):เกิดขึ้นเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ยอมหย่า หรือตกลงเรื่องทรัพย์สินและลูกไม่ได้ จึงต้องนำเรื่องขึ้นศาลเพื่อให้ศาลเป็นผู้ตัดสิน

2. เหตุฟ้องหย่าที่พบบ่อย

หากต้องฟ้องหย่า กฎหมายกำหนดว่าต้องมี 'เหตุฟ้องหย่า' ตามที่ระบุไว้ชัดเจน ไม่สามารถฟ้องหย่าเพียงเพราะหมดรักได้ เหตุฟ้องหย่าที่พบบ่อย ได้แก่:

• การคบชู้:สามีหรือภรรยาอุปการะเลี้ยงดู หรือยกย่องผู้อื่นฉันภรรยาหรือสามี หรือมีความสัมพันธ์ลึกซึ้งกับผู้อื่นเป็นประจำ
• การทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ:การทำร้าย ทรมานร่างกาย หรือหมิ่นประมาทเหยียดหยามอีกฝ่ายอย่างร้ายแรง
• การทิ้งร้าง:จงใจทิ้งร้างอีกฝ่ายไปเกิน 1 ปี หรือแยกกันอยู่เพราะเหตุที่ไม่อาจอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติเกิน 3 ปี

3. การแบ่งทรัพย์สินและหนี้สิน

เรื่องเงินๆ ทองๆ เป็นสาเหตุหลักของข้อพิพาทหลังแต่งงาน หลักการแบ่งทรัพย์สินเบื้องต้นมีดังนี้:

• สินส่วนตัว:ทรัพย์สินที่มีมาก่อนจดทะเบียนสมรส หรือได้มาจากการรับมรดก/การให้โดยเสน่หา 'ไม่ต้องแบ่ง' ให้ตกเป็นของฝ่ายนั้นตามเดิม
• สินสมรส:ทรัพย์สินที่หาได้ร่วมกันหลังจดทะเบียนสมรส (รวมถึงดอกผลของสินส่วนตัว) ตามกฎหมายแล้วต้อง 'แบ่งคนละครึ่ง' เท่าๆ กัน
• หนี้สินสมรส:หนี้ที่สร้างร่วมกัน หรือหนี้ที่นำมาใช้จ่ายในครอบครัว ทั้งคู่ต้องรับผิดชอบชดใช้ร่วมกัน

4. สิทธิในการปกครองบุตร (อำนาจปกครอง)

เรื่องที่ละเอียดอ่อนที่สุดคือการตกลงเรื่องลูก หากหย่าโดยความยินยอม ทั้งคู่สามารถตกลงกันเองได้ว่าใครจะเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง หรือจะใช้ร่วมกัน

แต่หากเป็นการฟ้องหย่า ศาลจะเป็นผู้กำหนดโดยพิจารณาจาก 'ความผาสุกและประโยชน์สูงสุดของเด็ก' เป็นสำคัญ ไม่ได้แปลว่าแม่หรือพ่อจะได้สิทธิเสมอไป แต่ดูที่ความพร้อมในการดูแลและสภาพแวดล้อม